E premte, 24.10.2014
Impresum - Marketing - Arkiva - Kontakt

Yll Press

Vlërësohet se në mbarë botën rreth 165 milionë fëmijë punojnë Kjo ditë, këtë vit në të gjithë botën do të shënohet me veprimtari që do të synojnë rritjen e ndërgjegjësimit se mënyra më e mirë për ta përballuar këtë dukuri është arsimimi.
Reportazh pėr fėmijėt shqiptarė qė punojnė
Organizata Ndërkombëtare e Punës vlerëson se në gjithë botën rreth 165 milionë fëmijë të moshës 5 deri 14 vjeç janë të përfshirë në punë.

Shumë prej tyre punojnë me orë të tëra dhe shpesh në kushte të rrezikshme.

Edhe në Shqipëri dukuria është bërë shqetësuese pasi është rritur ndjeshëm numri i fëmijve që braktisin shkollën dhe punojnë për të fituar jetën.

"Kam prindërit pa punë dhe çdo ditë dal dhe shes paketa cigaresh dhe çamçakiz tek stacioni i autobusave. Lekët i çoj në shtëpi në darkë "

Kështu thotë Lindi që nuk është më shumë se 11 vjeç dhe tashmë është bërë një shitës profesisonist, ashtu si shumë bashkmoshtarë të tij, në shumë qytete të vendit, që enden me paketat e cigareve në duar duke i lutur njerëzit që të blejnë.

Të tjerë fëmijë ushtrohen në punë si lustraxhinj, shitës gazetash, apo punojnë në lavazhe, në autobusë e furgonë si faturino.

Ky kontigjnet fëmijësh, konsiderohet mjaft i rrezikuar pasi braktis në të shumtën e rasteve edhe shkollën.

Prindërit që presin në darkë nga djersa dhe mundi i të miturve thonë se shkaku kryesor i punësimit të fëmijëve është gjendja e rëndë social-ekonomike e familjeve.

"Nuk kemi shkollë, as punë, as drita e as rrugë, prandaj detyrohemi që fëmijët t'i fusim në punë para kohe" thotë një nga prindërit që detyrohet ta heqë nga shkolla djalin e tij dhe ta punësojë.

Por një tjetër profesion tek fëmijët është shndërruar në frontin më të madh të punësimit dhe abuzimit për fëmijët, lëmosha.

Jo pak fëmijë enden nëpër lokale, rrugë e trotuare duke shtrirë dorën për të lypur. Edhe ky punësim që shpeshherë ka brenda abuzimin, pasi paratë e mbledhura nga lypsarët e vegjël mblidhen në darkë nga të rriturit që i detyrojnë fëmijët kryesisht nga kontigjenti i jetimëve të punojnë në sindikatë për ta.

"Ju lutëm më falni ndonjë lek, jam jetim zoti ju ndihmoftë". Ky është refreni i përditshëm i Luanit një jetim që endet nëpër rrugët e Tiranës. Ai thotë se arrin të grumbullojë rreth tre mijë lekë në ditë, me të cilat mban frymën.

Grupimin më të madh të fëmijëve, që punojnë dhe lypin njëkohësisht në kryeqytet e përbëjnë fëmijët romë. Sapo ndalesh në semafor fëmijë të tillë të lajnë xhamin e autoveturës dhe më pas shtrijnë dorën.

"Gjithë ditën lypim ose fshijmë xhamat e autoveturave. Shkollën nuk e kam nisë fare. Edhe prindërit e mi lypin. Nuk kemi lekë për të shkuar në shkollë, në baraka jetojmë", thotë Rita një romë 9 vjeçare që mban në dorë solucioin dhe fshirësen e xhamave të autoveturave.

Punësimi dhe abuzimi i fëmijëve është një ndër plagët e shoqërisë shqiptare në tranzicion. Aktivistët e mbrotjes së të drejtave të fëmijëve lëshojnë sinjalet e alarmit se fëmijët janë të kërcënuar nga trafikimi, shfrytëzimi për punë, varfëria dhe moskujdesi për shëndetin.

Në zonat rurale shkaku i punësimit dhe abuzimit me fëmijët është gjendja ekonomike. Në rajonin e Kukësit është ngritur një zyrë për mbrojtjen e fëmijëve.

Themeluesi i zyrës Jonuz Kola thotë se fenomeni merr përmasa të mëdha pasi dhe në firmat private punësohen shumë fëmijë dhe adoleshentë, pasi paguhen më pak, nuk kanë sigurime shoqërore dhe më pas flaken nga puna shumë më kollaj se të rriturit.

Kola shton më tej se detyra numër një e zyrës është bërja fushatë ndërgjegjësimi.

"Të lobojmë dhe të këmbëngulim përpara autoriteteve lokale për gjendjen, në të cilën janë fëmijët e pa mbrojtur. Në Kukës abuzimi me fëmijët po fiton statusin e qytetarisë, prandaj duhet vepruar sa nuk është vonë," tha zoti Kola.

Abuzimi me fëmijët sjell më pas plagë të tjera si trafikimi, analfabetizmi, kriminaliteti e fenomene të tjera negative.

Shqipëria është nëshkruese e të gjitha konventave për mbrotjen e të drejtave të fëmijëve.

Edhe legjislacioni shqiptar ndalon dhe dënon ashpër të gjithë ata që punësojnë dhe abuzojnë me të miturit.

Për mbroitjen e fëmijëve janë zbatuar shumë projekte nga OJQ-të, ku UNICEF-i, është organizmi që ka punuar më shumë në këtë drejtim.

Mbase është ende pak që shteti dhe shoqëria civile, vetëm në ditët e shënuara për këto të drejta, të organizojnë fëmijët për të lexuar para kamerave dhe mikrofonëve të drejtat që u takojnë, por që janë larg së realizuari.

Jonuz Hallaçi
Korrespondent i BBC-së

Publikuar: 07.10.2008 | 06:15
Lexuar: 7128 herė
Printo PDF format Shto nė,..

Komentet
ska (26/05/2010 18:25:00) ky eshte diskriminimi i femijeve
zana (11/10/2010 12:15:54) Pershendetjee une mendoj se eshte e drejtee kjo qe eshte e shkruarr sep[see ne te shumten e rasteve ka femij qe meren me droge dhe femij te pa shkolluarr
Byeeee zanaa (K) :)
xhoi (26/03/2012 17:43:01) Kjo qe eshte shkruajtu eshte shum e drejt ... ;) (Y)
tina (12/05/2013 19:10:17) kjo nuk eshte e drejt jo vetem per femijet e shqiperise por edhe te tere botes
The waaarrior (13/10/2013 17:23:51) E keni dhi krejt

Ndalohet pėrdorimi i gjuhės denigruese dhe fjalėve ofenduese ndaj individėve dhe ndaj grupeve specifike, si dhe komentimet qė s`kanė tė bėjnė me temėn e artikullit. Moderatorėt mbajnė tė drejtėn e fshirjes sė komenteve qė thyejnė rregullat e komunikimit.
Emri:
Email adresa:
Komenti:















Developed by: Just5 Studio
Rss furnizime