Kamë përshtypjen se Nëna Kosovë akoma nuk po ia del të përgaditet për pritjen e pampurave, të valës së mërgimtarëve që do ta “ ripushtojnë “ Kosovën ( me vetura, aeroplanë, tragete e…).

Kamë përshtypjen se Nëna Kosovë akoma nuk po ia del të bindet se bëhet fjalë për bijtë dhe bijat që i dolën krah para e gjatë luftës dhe kjo përkrahje po vazhdon edhe në ditët e sotme.

Kamë përshtypjen se Nëna Kosovë akoma nuk po ia del të bindet se gjeneratat e reja në diasporë kanë më pak emocione ndaj Nënës Kosovë e më shumë për perspektivën, për karrierën…për intereset personale, dhe se gjeneratat e reja po asimiliohen ndërsa Nëna Kosovë akoma nuk ka Plan ja Strategji për pengimin e asimilimit të tyre?!

Kjo Industri e paemërtuar dhe akoma e papranuar institucionalisht e Kosovës, me rreth 500 MIL € investime, donacione, sponzorizime për çdo vit ( 6 MLRD vetëm për periudhën e pasluftës ), akoma mbetet e pastudiuar, e pa hulumtuar, e paidentifikuar si e sa duhet, njësoj siq mbeti edhe fati i emrit të “ ekonomisë së tregut “ ose i “ tregut të lirë “ në Kosovë e që s është dhe derisa kjo nuk do të determinohet Kosova nuk do të jetë në gjendje ta hartojë as Strategjinë e Zhvillimit Ekonomik ?! Mungesa e kësaj Strategjie, krahas mangësive tjera, do ta “ gjobisë “ Kosovën edhe në aspektin e hartimit të një strategjie të mirëfilltë të pritjes, të qasjes dhe të ngritjes se urave të bashkpunimit dhe të partneritetit me mërgatën tone ?!

Po, po mërgata jonë e “ rëndë “ 500 MIL €/vit prodhon mjete e i jep infuzion “ politikës dhe ekonomisë së lodhur “ të Kosovës. Duke qenë se ajo nuk shpenzon asgje nga Buxheti i Kosovës, përkundrazi fuqizon konsumin dhe konsumatorin taksapagues – gjeneruesin kryesor të Buxhetit të Kosovës, gjenerues real i së cilës është mërgata jonë, na del se mërgata jonë është më produktive, më efektive, më e lire, më…se menaxhmenti aktual i Shtetit të Kosovës i cili shpenzon pa lloogari, nuk jep llogari, dhe nuk i bën llogaritë reale sepse nuk ka as Strategji, as vision, as…?!

Mërgata jonë, nëse do ta abstrahonim faktin se jeton, punon, zhjvillohet…në shtetet mike të Kosovës prej nga gjeneron infuzione finansiare për Kosovën, del se është më efektive edhe se donatorët ndërkombëtar ?! Ndërsa, estabilishmenti aktual politik e menaxhues i Shtetit të Kosovës reflekton respekt ndaj donatorëve nga jasht deri në përulje ( nuk kamë asgjë kundër ) e ndaj donatorëve vendor është tepër inert ?! Derisa vendoirët me ndërkombëtarët bëjnë partneritete të shumta ( prap nuk kamë asgje kundër ) deri te tenderet e dyshimta, mërgata jonë për vendorët është inekzistente – përveç kur është fjala për shfaqjet mediale ?!

Këto 500 MIL €/vit, gjatë gjirimeve që i bëjnë Brenda vitit në tregun tone të produkteve mallrave e shërbimeve vazhdojnë të pllenohen e ripllenohen duke krijuar vlerën e re të cilën akoma askush nuk e ka studjuar as evaluuar. Kështu, aproksimativisht na del se pjesën më të madhe të Buxhetit të Kosovës, kamë guximin ta “ spekulloj “ me 65%, e krijon mërgata jonë e xhveshur nga shumë të drejta, nga shumë përkujdesje… me të vetmen të drejtë e kujdes të plotë: të “ kënaqet “ se trajtohet si “ dele për qethje “ ?!

Jam i sigurtë se mërgata jonë nuk kërkon shumë dhe se Nëna Kosovë nuk detyrohet të bëj ndonjë mrekulli.


Çka i duhet dhe me çka do të mjaftohej mërgata ?


1.Nëna Kosovë detyrimisht, pa diskutim, pa dallime dhe në formë strikte duhet

të insistojë në zbatimin e Kushtetutës dhe të ligjeve në gjithë territorin e

Kosovës dhe mbi çdo individ, në veçanti ndaj VIP-ave dhe zyrtarëve – për t iu

dhënë shembuj të tjerëve ! Zbatueshmëria e ligjeve në vëllim prej 30-40% nuk

jep as më të voglën garancë për veprimin e ligjeve, është njësoj si të mos

kishte zbatim fare, ose, ruajna Zot, si të mos kishim ligje fare ?!

Duhet të gjejmë forma për shkarkimin e gjyqeve nga mbi 230.000 lëndë të

grumbulluara, për pavarsimin dhe depolitizimin e gjykatave si dhe për

motivimin e institucioneve të drejtësise me kuadro, me teknike dhe

finansiarisht. Mërgimtarët edhe ashtu finansojnë, ndaj këtë e meritojnë !



2.Nëna Kosovë detyrimisht, pa diskutim, pa dallime dhe në formë strikte duhet

të insistojë në ngritjen e performansave të administratës Qendrore dhe të

atyre nëpër Komuna. U dëshmua se vetëm zgjatja e orarit të punës nuk

mjafton, nevoiten edhe përshtatje dhe produkte tjera. Paralelisht duhet ngritur

dhe modernizuar formën e organizimit dhe të mbikqyrjes së punës, cilësisë,

kulturës…rrespektimit të dinjiitetit të pales. Kontrollë e veçantë duhet të

ushtrohet në drejtim të pengimit të formave të ndryshme të korrupcionit.

3.Nëna Kosovë detyrimisht, pa diskutim, pa dallime dhe në formë strikte duhet

të insistojë në parandalimin e çdo trajte të mundshme të diskriminimit, jo

vetëm të mërgimtarëve. Një nga këto trajta është detyrimi i sigurimit të

automjeteve në kufi, jo se është kundërligjore por sepse është

diskrimininuese ?! Duke ditur për shumë raste të mospagesës së asnjë lloj

takse ja kontributi në trafik, duke ditur se sa automjete të bizneseve

qarkullojnë të paregjistruara ( sepse dajën e kanë në Pushtet ) dhe kjo gjë

konstatohet vetëm kur ato bëjnë aksidente me fatalitet, duke ditur për afro

50% të bizneseve informale…logjikisht imponohet përshtypja se diskriminohet

mërgata e cila, në një mënyrë tjetër, i paguan Nënës Kosovë ?!


4.Shëndetësia e Nënës Kosovë e zhytyr në det përplot halle nuk është e aftë të

bëj diç për vete e lëre më për pacientët-konsumatorë të shërbimeve mjeksore,

shëndetsore e farmaceutike. Mërgimtarët edhe derisa qëndrojnë në Kosovë

kanë nevojë për këto shërbime, të cilat, për “ fatin e keq “ të instituicioneve

shëndcetsore, i krahasojnë me shërbimet mjeksore në vendet ku jetojnë

aktualisht mërgimtarët. MSH nga ky det i halleve nuk di ta identifikojë

mundësinë e përfitimeve të dukshme materiale gjatë përkujdesjes

shëndetsore ndaj mërgatës. Këtë shans ia lë klinikave private të cilat janë në

konflikt të drejtë me ato publike sepse një pjesë e mire e stafit punon në të dy

anët dhe rekruton pacientë për klinikat private nga ato publike ?!

Derisa shtetet për-rreth Kosovës intenzivisht punojnë në zhvillimin e Turizmit

Shëndetsor dhe përfitojnë edhe nga shëndetsia edhe nga turizmi ne akoma

merremi me “ sëmundjet fëmijërore “ ?!



5.Anise mërgimtarët vetvetiu janë garantues dhe kredimarrës të sigurtë nuk

kamë degjuar që ndonjë bankë në Kosovë të jetë marrë me ta ? Bankat

ekzistuese në Kosovë i pranojnë dëshmitë e remitencave si njërën ndër

garancitë gjatë aplikimit të familjarëve të mërgimtarëve për kredi në Kosovë,

por nuk kanë plan biznesi as strategji si t i përfitojnë mërgimtarët për

kredimarrje, për të qenë aksionar, për…?!



6.Mërgimtarët ankohen për trajtimin e vrazhdë të tyre nga Policia e Kosovës, në

veçanti nga Policia e Trafikut. Mes nesh në Kosovë mbretëron mendimi ( që

më shumë mund të jetë paragjykim ) se mërgimtarët i ngasin shpejtë veturat e

tyre. Mërgimtarët kanë një tregim tjetër, se: Shihen e trajtohen si parelinjë të

cilët duhet “ qethur “ në ç mënyrë policët mbushin normën e ditës. Ata

ankohen se edhe dënimet për ta janë ato më të lartat sepse “ shacit kanë

para boll “?!

Sjellja ndaj tyre, në krahasim me policitë në Europë, duket tepër e vrazhdë,

reflekton me pakujdesi e me mungesë ndjenjash, mungesë kulture e edukate

profesionale ?!

Në Shqipëri kanë bërë zgjedhje të mire: Neve Kosovarët në trafik na trajtojnë

me kujdes të veçantë. Së fundit, për shkak të performansave të ulta

profesionale, së bashku me Policinë e Kosovës, në Rrugën e Arbërfit, do të

patrullojë Policia e Lezhës ?!

Kudo në Botë turisti, ,mysafiri pra, trajtohe me kujdesin dhe dashuirinë më të

madhe. Ne në Kosovë nëse nuk dime duhet të mesojmë !



7.Edhe “ shkollat fillore ” në Kosovë kanë filluar të organizojnë PANAIRE TË

PUNËS, BURSA TË PUNËS…e askush nuk kujtohet për punësimin e

mërgimtarëve të cilët do të vinin e do ta hapnin një vend pune për vehte dhe

për familjarët me “ një thes parash “?! Në këtë kontekst është për t u habitur

se as Projekti për Partneritet Publiko-Privat nuk reagon dot. Për këtë shkak

dhe për shkaqe tjera mërgimtarët tanë janë më shumë të interesuar dhe kanë

më shumë joshje e siguri për të investuar gjetiu se sa në vendlindje. Kjo është

e keqe për ne sepse remitencat do të vazhdojnë të ulen, sepse është

përgjigje praktike për investitorët potencialë të huaj dhe sepse po

dëshmohemi jo të denjë për Nënën Kosovë ?!



8.Një nga “ shkaqet tjera “ është padyshim KEK-u sepse mërgimtarët tmerrohen

me furnizimin e dobët me energji elektrike dhe me Planin ABC tepër të

vrazhdë të redukimeve të energjisë elektrike. Kjo “ fushatë “ diskriminuese e

KEK-ut, institucionalisht e përkrahur, është jasht kornizës Kushtetuese dhe

jasht kornizave Ligjore. Del se Nëna Kosovë përkrahë diskriminimin e

konsumatorit në Kosovë e Nëna Kosovë deklarativisht shprehet se njësoj i

don edhe evladët në mergim ndaj të cilëve adreson kërkesa për investime e

hapje të vendeve të reja të punës.



9. Në Gjermani ka Kompani për Sigurimin e Automjeteve ( nëse nuk

gabohem ky është mu ADAC-u ) të cilët anulojnë Polisën e Sigurimit për

çdo automjet që ka shkelur rrugët e Kosovës ?! Kjo për shkak të derivative

të naftës të cilësisë shumë të dobët, për shkak se ato vetura kërkojnë

riparime të shpeshta në Kosovë – mu nga kjo arsye, për shkak të rrugëve

të pasigurta si nga aspekti i cilësisë së rrugëve edhe për shkak të

mungesës së sinjalizimit horizontal e vertikal, etj.

Cilësia e dobët e derivative të naftës është “ produkt “ i Nënës Kosovë, i

konfliktit të interesit në nivele të larta, i korrupsionit…dhe i kontrollit, i

mbikqyrjes e i inspekjtimit të pamjaftueshëm të cilësisë, të importit, të

distribuimit dhe të tregut në përgjithësi ?!



10. Informimi mërgimtarëve si konsumatorë të fushave të ndryshme është i

mangët dhe i pamjaftueshëm . Shihet qartë se kauza e mërgimtarit

konsumator nuk është studiuar fare dhe ndaj tij aplikohen plane, strategji e

standarde paushalle ?!

E gjithë kjo duket si e qëllimshme ?! Miliardat humben ?!

Kjo dëshmon se Nënës Kosovë tepër shternjtë i kushtojnë disa që nuk

dine, disa që nuk duan, disa që nuk munden…dhe disa që bëjnë pazare e

shit-blerje me Nënën Kosovë ?!



Mo Zo ma keq me e shitë Nanën. Nana as nuk shitet as nuk blehet ?!



11.Odat ekonomike, biznesore,afariste…asociacionet e ndryshme

biznesore, në veçanti Oda Ekonomike e Diasporës Shqiptare do të

duheshin të jenë më kreative, më të përkushtuara, më agile…në kontakt

me kauzën, sensin, nevojat dhe me mundësitë e absorbimit / adsorbimit

të mërgatës sonë atje ku janë aktualisht dhe këtu në Kosovë. E njëjta gjë

mund t i adresohet edhe organizatorëve të panaireve në Kosovë që

poashtu qalojnë në trajtimin e mërgatës: As si prodhues ( potencialë ) as

si produkte vendore as nga importi ?!

Potenciali prej 500 MIL €, me gjasa reale që në kursimet e mërgimtarëve

të jetë shumëfish më i lartë, duhet të jetë një forcë shtytëse shumë e fortë

për angazhime në drejtim të zhvillimit ekonomik të Nënës Kosovë, të

zhvillimit të bizneseve, të zhvillimit të mërgatës dhe të përafrimit të saj me

shtetin e origjinës, në prehërin e Nënës Kosovë.



12.Ajo që është bërë deri më sot dhe që po bëhet aktualisht po i gjason një

REKLAME MASHTRUESE. Nëna Kosovë premton shume e realizon “ pak

e hiq “ :?! Nga sa u pa më lartë mund të dëshmohet kjo, por edhe nga

Ministria e diasporës e cila është themeluar e nuk ka Buxhet ?!

Po ku mbetën 6 MLRD € të deponuara, të donuara, të investuara deri më

sot te Nëna Kosovë ?

A e ka merituar diaspora një REKLAME MASHTRUESE sa për t i pajtuar

partite në koalicion. Ja përgjigja në pyetjen: Kush është më i forti Nëna

Kosovë ose Parftia ?



13. Substituimi i importit, në veçanti i artikujve ushqimor do t ia “ shpëtotnte “

Nënës Kosovë 2 MLRD € / vit. Këtë “ shpetim “ Nënës Kosovë do t ia

mundësonte mërgata me investimin e maksimum 1 MLRD €. Por, Nëna

Kosovë duhet të hapet para bijëve e bijave në gurbet, duhet t I thërrasë,

duhet t jua prezantojë projektet konkrete, duhet t ju sigurojë ligje,

standarde, konkurrencë të lire, përkujdesje institucionale…dhe

pamundësimin e monopoleve, korrupsionit, tenderomanisë, mitomanisë,

zhvatjeve, byrokracise…dhe lehtësime…si dhe duhet të jetë shumë e

sinqerte, si Nëna me evladin.



14. Institucionet e Nënës Kosovë, duke e trajtuar mërgatën edhe si turistë,

duhet të përgaditen dhe t i mirëpresin si turistë. Dhe jo vetëm ato por edhe

agjensite e operatorët turistikë, edhe hotelet edhe restaurantet edhe të

gjithë subjektet biznesorë të turizmit e të hotelierisë, por edhe

asociacionet e turizmit që veprojnë në Kosovë. Anise të gjithëve iu

mungon qasja institucionale, profesionale e biznesore, anise çdo gjë

zhvillohet në kuadër të një “ fushate stihike “ jo të denjë për një fushë

biznesi siq është turizmi e hotelieria ?! Edhe pikat turistike, kulturo-

historike, të kultit, të artit e kulturës, raritetet…çdo gjë që ka vlera për të

afirmuar e zhvilluar turizmin duhet ti përshtatetn fluksit të ardhjes së

mërgimtarëve, për t i joshur ata dhe, mes tjerash, për të parandaluar

asimilimin e mëtejmë të tyre. Kjo është me interes edhe nga aspekti I

krijimit të kushteve që mërgimtarët paratë e planifikuara për pushim e

kënaqësi t i investojnë këtu te Nëna Kosovë e jo gjetiu.



15. Edhe në këtë fushë si në të gjitha fushat tjera, pozitë e opozitë duhet të

bashkpunojmë për t i shtuar performansat. Shembull i kemi SHBA-të ku

bashkpunohet për kauzën dhe intereset e Shtetit. Mendoj se nuk është

mire të shikohet anash “ për seri “ e pastaj të kritikohet e të kërkohet

përgjegjësi. Nuk është mire, poashtu mendoj, që vazhdimisht të

kritikohet pa tentuar ja pa provuar bashkpunimin dhe pa ofruar zgjidhje –

do të ishte kriticizëm :?!

Nëna Kosovë është e të gjithëve neve njësoj: Në të drejtat dhe obligimet

tona.

Kjo vlenë për të gjithë edhe për shoqërinë civile, qoftë edhe ajo që ka

preferenca sado të vockla politike, sepse Nëna Kosovë, Shteti pra, është

mbi çdo indivd qoftë fizik ose juridik, qoftë insitucional ose partiak.



FlamuriI Kosovës është dhe duhet të mbetet Flamur mbi të gjithë flamujt

tjerë, së bashku me flamurin kombëtar.



Selatin Kaçaniku, dhe

KONSUMATORI, Prishtinë, Kosovë